Alma Sövrine Petersen Tynes

Alma Tynes

Alma Tynes - Mbl.is  20 september 1998

Alma Tynes fæddist á Siglufirði 18. febrúar 1917. Hún andaðist á heimili sínu, Austurströnd 8, Seltjarnarnesi, 13. september 1998.

Faðir hennar var Carl Petersen Tynes organisti, tréskurðarmeistari og skósmiður í Noregi, síðar í N-Ameríku. Móðir hennar var Sesselja Elín Steinsdóttir frá Gröf á Höfðaströnd, f. 25.10. 1887, d. 12.5. 1957, veitingakona á Siglufirði.

Systkini Ölmu sammæðra eru

  • Ragnar Björnsson Pálsson, f. 15.4. 1920, d. 30.6. 1924, og
  • Ragna Hólmfríður Pálsdóttir, f. 16.5. 1925, gift Haraldi Þórðarsyni vélsmíðameistara, áður í Ólafsfirði, nú búsett á Sauðárkróki.
  • Þeirra börn eru
    • Elín Hólmfríður nuddari, Litlu-Gröf, Sauðárkróki og
    • Þórður Gunnar bankastarfsmaður, Cleveland í Bandaríkjunum.

Alma ólst upp á Siglufirði hjá Elínu móður sinni og stjúpa, Páli Guðmundsson verslunar og veitingamanni úr Fljótum í Skagafirði, f. 12.11. 1883, d. 23.8. 1956, en þau áttu og ráku um árabil gisti- og veitingahúsið Hótel Siglufjörð.

Eftir hefðbundna skólagöngu á Siglufirði stundaði Alma nám um skeið í ensku og dönsku, lærði auk þess á gítar og píanó. Hún starfaði við veitingarekstur foreldra sinna og þar að auki við síldarsöltun. Hinn 19. október 1935 giftist hún Einari Thoroddsen Guðmundssyni, f. 15.11. 1913 í Króki á Rauðasandi, d. 3.4. 1974, sem lengst af var héraðslæknir á Bíldudal, siðar á Eyrarbakka.

Börn Ölmu og Einars eru:

  1. Guðmundur Rúnar Einarsson, f. 3.4. 1936, garðyrkjubóndi Reykjaflöt, Hrunamannahreppi, maki Erla Sigurmundsdóttir.
    Börn þeirra:
    1. a) Ævar, verksmiðjustjóri Rækjuvers á Bíldudal, giftur Ingibjörgu Hjartardóttur og eiga þau þrjá syni,
    2. b) Arnar prentsmiður í Reykjavík, átti áður dóttur með Ásthildi Pétursdóttur og aðra dóttur með Svanhvíti G. Jóhannsdóttur, var seinna í sambúð með Ástu Jónsdóttur og eiga þau tvö börn,
    3. c) Einar Thoroddsen, starfsmaður Rækjuvers á Bíldudal, giftur Josephine Wade og eiga þau þrjá syni,
    4. d) Guðjón bifreiðastjóri bifreiðastjóri í Mosfellsbæ, giftur Stellu Eiríksdóttur og eiga þau þrjú börn,
    5. e) Guðrún Thoroddsen búfræðingur á Reykjaflöt, í sambúð með Lúðvík Kaaber.

  2. Ragnar Páll Einarsson, f. 22.4. 1938, listmálari í Reykjavík, maki Sigurrós Ósk Arthursdóttir, þau skildu. Sambýliskona Svava Snorradóttir, þau slitu samvistum.
    Börn Sigurrósar og Ragnars Páls:
    a) Arthur listmálari í Gautaborg, giftur Evu Eiríksdóttur og eiga þau einn son, Arthur átti áður son með Lottu Bondesson, b) Víðir, grafískur hönnuður í Reykjavík, giftur Guðrúnu Þórðardóttur og eiga þau tyo syni, Víðir átti áður son með Aðalheiði Þorsteinsdóttur.
  3. Sverrir Einarsson, f. 26.5. 1947, heimilislæknir í Gautaborg, maki Lena Wallberg sálfræðingur. Dætur þeirra: a) Anna Elín menntaskólanemi, b) Agnes Edda, c) Henrietta Marianne.
  4. Elín Guðrún, f. 3.12. 1948, hjúkrunarfræðingur í Kaupmannahöfn.
  5. Anna Sigríður, f. 25.8. 1951, leikkona og starfsmaður á sambýli í Reykjavík, maki Helgi Pétursson, hans börn eru tvö frá fyrra hjónabandi og barnabörn þrjú.
  6. Norma, f. 22.12. 1955, leiðbeinandi við grunnskólann á Eyrarbakka, maki Skúli Þórarinsson sjómaður. Börn þeirra: a) Alma Tynes háskólanemi, b) Bjarni, hann á einn son með Jónínu Sigtryggsdóttur, c) Einar Thoroddsen.

Alma Tynes og Einar Thoroddsen bjuggu í Reykjavík meðan Einar nam læknisfræði við Háskóla Íslands og starfaði hún þá m.a. við saumaskap á heimili sínu fyrir ýmsar verslanir í bænum en á sumrin dvaldi hún á Siglufirði og vann í síld. Hún sinnti eftir það heimilisstörfum og uppeldi barna þeirra hjóna.

Alma og Einar bjuggu á Breiðabólsstað á Síðu frá 1945 til 1947, voru síðan hálft annað ár í Reykjavík en árið 1948 fluttu þau til Bíldudals í Arnarfirði og bjuggu þar til ársins 1967 er þau fluttu til Eyrarbakka. Eftir lát Einars bjó Alma á Miklubraut 66 f Reykjavík en síðustu 10 árin á Austurströnd 8 á. Seltjarnarnesi. Útför Ölmu fer fram frá Fossvogskirkju á morgun, mánudaginn 21. september, og hefst athöfnin klukkan 15.00.

-----------------------------------------------

  • Engum er ljóst, hvaðan lagt var af stað,
  • né hver lestinni miklu ræður.
  • Við sláumst í förina fyrir það,
  • jafnt fúsir sem nauðugir, bræður!
  • Og hægt hún fer, en hún færist um set,
  • þessi fylgd yfir veginn auðan,
  • kynslóð af kynslóð og fet fyrir fet.
  • Og ferðinni er heitið í dauðann.

(TómasGuðm.)
--------------------------------------------

Þegar mér barst fréttin af andláti systur minnar, Ölmu, sunnudaginn 13. september, varð mér hugsað til síðustu samfunda okkar. Við Haraldur vorum í Reykjavík á leið til Bandaríkjanna til dvalar hjá syni okkar Þórði Gunnari, sem er búsettur þar.

Að sjálfsögðu ætluðum við að kveðja Ólmu, en Ragnar Páll listmálari, sonur hennar og nánast uppeldisbróðir minn, kom með þau skilaboð frá móður sinni, að okkur væri öllum boðið til hádegisverðar miðvikudaginn 19. ágúst heima hjá henni á Austur strönd 8. Þar höfðu dætur hennar, Anna og Norma, framreitt hinn besta og fallegasta málsverð, af allri þeirri snilld, sem þeim einum er lagið.

Alma var svo hress og kát, að ég man varla eftir að hafa séð hana svona vel útlítandi og hressa í langan tíma. Við töluðum mikið saman, um foreldra okkar og vini, Siglufjörð og margt frá liðnum tíma. Nú er ég svo þakklát fyrir þessa samverustund, því við kvöddumst svo glaðar og ánægðar.

Alma sagði mér frá ferð sinni í apríl síðastliðnum en þá flaug hún til Kaupmannahafnar að heimsækja Elínu dóttur sína, sem er hjúkrunarfræðingur og búsett þar. Þær fóru svo saman til Gautaborgar að heimsækja son og bróður, Sverri Einarsson og fjölskyldu, en hann er læknir þar og Arthur Ragnarsson sonarson Ölmu og fjölskyldu hans.

Að þeirri dvöl lokinni var farið aftur til Kaupmannahafnar, en þar veiktist Alma alvarlega, var flutt á sjúkrahús þar sem hún gekkst undir skurðaðgerð sem heppnaðist vel. Sjálf sagðist hún halda að þetta hefði lengi verið að búa um sig, því nú væri hún við bestu heilsu. Talið barst, eins og svo oft áður, að æskuslóðum okkar, síldarbænum Siglufirði.

Móðir okkar, Elín Steinsdóttir, eignaðist Ölmu 18. febrúar 1917 með norskum manni, Carli Tynes, en í Noregi hafði hún dvalið með frú Indíönu og Ole Tynes, sem var mikill athafnamaður á Siglufirði þessi ár. Síðar giftist móðir okkar föður mínum, Páli Guðmundssyni verslunarmanni, og gekk hann Ölmu í föðurstað og þótti engu síður vænt um hana og hennar börn, en mig og mín börn.

Eins veit ég að Ölmu þótti innilega vænt um hann sem föður, enda lét hann sér mjög annt um okkur systurnar. Fyrst fæddist þeim sonur, Ragnar B. Pálsson, en þau misstu hann úr lömunarveiki aðeins 4 ára gamlan. Síðan fæddist ég undirrituð, Ragna Hólmfríður, 16. maí 1925. Foreldrar okkar hófu hótelrekstur á Siglufirði skömmu eftir að þau giftu sig. Móðir okkar var góð matreiðslukona, enda verið árum saman hjá frú Indíönu Tynes og var það henni góður skóli, hvað matreiðslu og heimilishald snerti.

Hún hafði sömu stúlkurnar við hótelstörfin ár eftir ár, enda urðu þær sumar eins og hluti af fjölskyldunni og allt gekk vel undir styrkri stjórn mömmu og pabba. Það var alltaf ákveðin stúlka sem sá um okkur systurnar og flestar okkar þarfir, því móðir okkar hafði svo mikið og erilsamt starf með höndum. Alltaf kom þó pabbi upp á kvöldin að lesa bænirnar með okkur. Vegna 8 ára aldursmunar áttum við systurnar ekki samleið í leik og starfi á bernskuárum mínum, en þegar ég var orðin 13 til 14 ára urðu samskiptin miklu meiri.

Alma giftist Einari Th. Guðmundssyni læknanema haustið 1935 og stofnuðu þau heimili í Reykjavík. I mars 1936 kom Alma norður til Siglufjarðar og hinn 3. apríl fæddi hún þar frumburð sinn, soninn Guðmund Rúnar. Mér fannst stórkostlegt að þessi fallegi drengur væri systursonur minn. Guðmundur varð svo eftir hjá foreldrum okkar, sem fengu indæla og góða konu, Svanborgu, til að fóstra hann um tíma. Við pabbi fórum á hverju kvöldi að færa honum mjólk og svo fékk ég að halda á honum.

Alma og Einar komu norður hvert vor meðan hann var í háskólanum. Einar fékk vinnu í Síldarverksmiðjum ríkisins og Alma vann á síldarplani og þá voru þau ætíð hjá foreldrum okkar. Þetta var gangur lífsins, fólkið streymdi til Siglufjarðar í síldina og ævintýrin. Ein af upprifjunum okkar systranna var hún Fríða frænka, Hólmfríður Jónasdóttir skáldkona frá Sauðárkróki. Hún kom til Siglufjarðar á hverju vori meðan á síldarvertíðinni stóð og bjó alltaf heima hjá okkur. Ef það var ekki síld, þá saumaði hún heimsins fallegustu kjóla á okkur systurnar.

Fermingarárið mitt 1938 kom systir mín norður með 5 vikna gamlan son sinn Ragnar Pál Einarsson, fæddan 22. apríl 1938. Þessi litli drengur varð strax augasteinn foreldra minna, enda skírður í höfuðið á litla drengnum sem þau höfðu áður misst og syrgðu mikið. Ragnar Páll var elskulegt barn og sérlega góður við ömmu sína og afa. Hann var hjá þeim fram á unglingsár, eða allt þar til þau féllu frá og var þeim sem besti sonur.

Til marks um það, hefur hann alltaf hugsað um leiði þeirra í kirkjugarðinum, hafi hann átt leið um Siglufjörð. Það var alltaf mikil tilhlökkun þegar Alma og Einar komu í sumarheimsóknir til okkar Haraldar á Ólafsfirði, með barnahópinn sinn. Yngri börnin: Sverrir, Elín, Anna og Norma, ásamt Elínu dóttur okkar voru mjög samrýmd, enda á svipuðum aldri. Þórður Gunnar var yngstur en fékk líka að vera með.

Mesta sorgin, sem systir mín varð fyrir, var að missa manninn sinn, Einar, langt um aldur fram. Þá var það henni dýrmætt að eiga þessi góðu börn og tengdabörn sem hafa stutt hana og styrkt í einu og öllu. Við Haraldur og Þórður Gunnar sendum ykkur systkinum og öðrum vandamönnum innilegar samúðarkveðjur og biðjum Guð að blessa ykkur öll. Systir mín kær, þér þakka ég samfylgdina í gegnum árin. Við trúðum báðar á líf eftir dauðann, því kveð ég þig með kvöldbæn, sem pabbi kenndi okkur og lét okkur fara með á hverju kvöldi.

  • Nú legg ég augun aftur,
  • ó guð, þinn náðarkraftur,
  • mín veri vörn í nótt.
  • Æ virst mig að þér taka,
  • mér yfir láttu vaka
  • þinn engil, svo ég sofi rótt.

 (S. Egilsson.)

Blessuð sé minning þín. Ragna Hólmfríður Pálsdóttir, Bandaríkjunum.
-----------------------------------------------------

  • Amma hún er móðir hennar mömmu
  • og mamma er það besta sem ég á,
  • gaman væri að gleðja hana ömmu
  • og gleðibros á vanga hennar sjá.
  • Í rökkrinu hún segir mér oft sögur
  • svæfir hún mig er dimma tekur nótt,
  • syngur hún við mig sálma og kvæðin fögur
  • sofna ég þá sætt og vært og rótt.

Þetta voru einar af uppáhalds vísunum hennar ömmu en hún kunni heil ósköp af þeim og hafði gaman af að kenna okkur þær. Þegar við vorum lítil í heimsókn hjá ömmu Mikló voru margar stundirnar sem við sátum í fanginu hennar og hún söng fyrir okkur eða sagði okkur sögur. Okkur fannst alltaf og finnst enn amma ein merkilegasta kona í heimi.

Hún hafði alltaf svör á reiðum höndum, hvort sem spurningin var stórmerkileg í augum 5 ára barns eða 15 ára unglings, amma vissi allt. Við trúðum því alltaf statt og stöðugt að hún gæti og kynni allt og hún brást okkur ekki í þeirri trú. Amma fékk okkur líka til að trúa á sjálf okkur og nýta þá hæfileika sem við búum yfir hvert fyrir sig. Það er sárt að kveðja ömmu sína en hvert sem við förum og hvað sem við gerum, vitum við að hún lítur eftir okkur eins og hún hefur alltaf gert.

Alma Tynes, Bjarni og Einar Thoroddsen Skúlabörn.
---------------------------------------------------

Það var sl. sunnudag að síminn hringdi. í símanum var Ragnar Páll frændi minn og tjáði hann mér að móðir hans hefði orðið bráðkvödd um morguninn.
Í amstri dagsins setti mig hljóða, ekki Alma frænka - og af hverju ekki?  Hún var orðin 81 árs og orðin frísk og hress eftir veikindi frá liðnu vori.

Af hverju núna og af hverju er það svona sárt? Það læðast í huga mér sárindi sem ég get rakið til sjálfrar mín. Af hverju hringdi ég ekki oftar og af hverju kom ég ekki oftar? Nú verður engu breytt, það er allt búið - eða er ferðin mikla að hefjast?

Alma frænka var fædd á Siglufirði 18. febr. 1917. Elín amma eignaðist hana með norskum manni, Carli Tynes. Amma giftist síðan afa mínum, Páli Guðmundssyni, og eignuðust þau tvö börn, móður mína, Rögnu, og dreng sem dó á fjórða ári. Páll afi gekk Ölmu í fóður stað og hugsaði ávallt um hana sem sína dóttur.

Til marks um það vissi ég ekki að þær mamma væru hálfsystur fyrr en ég var orðin fullorðin. Fjölskylda mín í móðurætt var því ekki mjög stór í þá daga, ég var einbirni til þrettán ára aldurs en þá kom bróðir minn í heiminn, Þórður Gunnar, svo fjölskyldan á Bíldudal var mér mjög mikilvæg.

Til Bíldudals fluttu Alma og Einar Th. Guðmundsson sem var læknir, mikill sómamaður, hjartahlýr mjög og skemmtilegur umfram allt. Þau eignuðust sex börn og á þeim tíma fannst mér, einbirninu, eins og um heilan skólabekk væri að ræða. Ég hlakkaði ávallt mikið til þegar við fórum vestur á Bíldudal, þar var líf og fjör, mörg börn, Alma í eldhúsinu að elda eða baka og Einar að sinna sjúklingunum.

Alma frænka var fyrst og fremst móðir og mikil húsfreyja. Hún vann heima og hlúði að sínu og undir hennar verndarvæng tróð ég mér og hélt fast. Þetta var á þeim tíma þegar mæður voru húsmæður, ekki eins og í dag, „bara húsmóðir". Við Alma náðum alltaf mjög góðu sambandi hvor við aðra, hún var mér ekki aðeins móðursystir heldur líka vinkona. Hún hvatti mig til dáða, hún lagði smyrsl á sárin og börnum mínum var hún sem amma.

Hjá Ölmu dvaldi ég þegar ég stundaði nám í nuddi, þá var hún orðin ekkja og bjó ein á horni Miklubrautar og Lönguhlíðar, einu mesta umferðarhorni Reykjavíkur. En innan dyra var hlýja, ylur og friður og hún var alltaf til taks. Þetta var skemmtilegur vetur - en öðruvísi vetur, ég ein fyrir sunnan en Bjarki og börnin fyrir norðan. „Elín, þú heldur þínu striki," sagði Alma. Hún hjálpaði mér og reyndist búa yfir gagnlegum fróðleik í sambandi við nám mitt, enda gift lækni, átti son sem var læknir og dóttur sem var hjúkrunarfræðingur.

En fyrst og fremst kom hennar eigin reynsla og lífsmat mér mest til góða og af því miðlaði hún mér af örlæti sinu. Hún minnti mig ávallt á Elínu ömmu og það líf sem ég átti hjá afa og ömmu í gamla húsinu á Sigló, ömmu sitjandi við gömlu kolavélina en nýja Rafhaeldavélin stóð ónotuð hinum megin, því það var einhver nýjung sem amma kunni ekki að meta, Ragnar Páll að teikna á móðuna á gluggunum, afi að fara í pakkhúsið, kisurnar að leika sér á gólfinu, Kobbi mall og Jói sovét í kaffi.

Á þeim tíma skiptu mínútur ekki máli. Nú er allt breytt og við stjórnumst af hringiðu hraða og lífsgæðakapphlaups en þegar tíminn stoppar og hugurinn hverfur aftur í tímann mun minningin um þig, elsku Alma, marka djúp spor hjartahlýju og visku og þú verður í sama sessi og Elín amma og Páll afi voru mér, sem bjarg sem alltaf stóð upp úr þó á móti blési.

Elsku frændsystkin, Guðmundur Rúnar, Ragnar Páll, Sverrir, Elín Guðrún, Anna Sigríður og Norma, það er komið haust en það vorar aftur.

  • Við sjáum að dýrð á djúpið slær,
  • þó degi sé tekið að halla.
  • Það er eins og festingin færist nær
  • og faðmi jörðina alla.
  • Svo djúp er þögnin við þína sæng,
  • að þar heyrast englar tala,
  • og einn þeirra blakar bleikum væng,
  • svo brjóstið þitt fái svala.
  • Nú strýkur hann barm þinn blítt og hljótt,
  • svo blaktir síðasti loginn.
  • En svo kemur dagur og sumarnótt
  • og svanur á bláan voginn.

(Davíð Stefánsson.)
Guð blessi minningu þína, elsku Alma. Elín Hólmfríður Haraldsdóttir.