Björgvin Bjarnason fv. bæjarfógeti

Björgvin Bjarnason - ókunnur ljósmyndari

Mbl.is 15 desember 1989 Minning:

Björgvin Bjarnason fv. bæjarfógeti Fæddur 12. júlí 1915 Dáinn 10. desember 1989

Björgvin Bjarnason, fyrrverandi bæjarstjóri og síðar bæjarfógeti og sýslumaður, er látinn. Hann andaðist á Akranesi 10. des. sl. Björgvin Bjarnason tengdist fjölskyldunni, er hann giftist systur minni, Sigurbjörgu Guðmundsdóttur, fyrir hálfum fimmta áratug. —

Kynni okkar urðu einstaklega góð og leiddu til einlægrar vináttu, enda var hann gæddur einstakri ljúfmennsku og góðvild, sem rann svo vel saman við höfðinglegt yfirbragð hans.

Þessa eiginleika rek ég beint til foreldra hans, Svanhildur Einarsdóttir og Bjarni Kjartansson, en þau voru Skaftfellingar og áttu fyrst heima í Vík í Mýrdal og síðar á Siglufirði.

Systkinin voru fjögur,

  • Einar Bjarnason, (Einar skipstjóri er einn á lífi)
  • Sólveig Bjarnadóttir,
  • Kjartan Bjarnason og
  • Björgvin Bjarnason.

Ég kynntist nokkuð systkinunum öllum og foreldrum þeirra og þar fór svo sannarlega saman góðvild og gjörvuleiki.

Björgvin Bjarnason stundaði menntaskólanám sitt á Akureyri. Síðan lá leið hans í Háskóla Íslands, þar sem hann lauk embættisprófi í lögfræði árið 1944. Hann starfaði við kennslu og málflutning á Siglufirði um skeið og þar reistu þau hjónin sitt fyrsta heimili. 1947 fluttu þau til Sauðárkróks, þar sem Björgvin gerðist bæjarstjóri hins nýstofnaða bæjarfélags. 1958 tók hann við embætti sýslumanns í Strandasýslu og 1968 varð hann bæjarfógeti á Ísafirði og sýslumaður Ísfirðinga.

Árið 1973 var hann svo skipaður bæjarfógeti á Akranesi. Á þessum vettvangi ávann Björgvin sér traust allra er kynntust honum. Ég minnist uppbyggingarinnar á Sauðárkróki á bæjarstjórnarárum hans og nefni aðeins hitaveituna og skipulagningu íþróttasvæðisins, sem hann átti svo ríkan þátt í að staðsetja á Flæðunum.

Björgvin Bjarnasyni var margt til lista lagt. Hann var víðlesinn í ljóðum og öðrum bókmenntum, kunni góð skil á sögu lands og þjóðar, var listelskur, hafði yndi af myndlist og tónlist og söng í kórum. Hann var félagslyndur og íþróttamaður góður og á yngri árum keppnismaður í knattspyrnu og handknattleik. Hann fylgdist vel með á þeim vettvangi og var tíður gestur á knattspyrnuvöllum.

Ég minnist þess hve gott var að eiga leik með honum og hvernig hann studdi okkur sem yngri vorum og gaf okkur tækifæri í leiknum, sem hann hefði sjálfur getað nýtt sér. Ég naut leiðsagnar hans við laxveiðar og fór með honum í margar laxveiðiár. Dagarnir við árnar eru mér algjörlega ógleymanlegir af ýmsum ástæðum, en fyrst og fremst vegna nærgætni hans við lífríkið allt og drengskapinn er hann sýndi mér við veiðarnar.

Ég minnist útreiða okkar um Gönguskörð og Tröllabotna og víðar um grundir Skagafjarðar og ótalmargra annarra stunda. Heimsóknir mínar, konu minnar og sonar til Sigurbjargar og Björgvins urðu líka margar. Ég tjáði þeim áhyggjur mínar og gat rætt við þau um drauma framtíðarinnar. Heimilið var einstaklega glæsilegt, gestrisnin frábær, hver sem í hlut átti. Börnin þeirra þrjú,

  • Svanhildur Dýrleif,
  • Anna Halla og
  • Bjarni Guðmundur, bera sterkt svipmót foreldranna. Þau búa á Sauðárkróki, Reykjavík og Egilsstöðum.

Tengdabörnin og barnabörnin voru Björgvin einkar kær og hamingjustundir áttu þau margar hjá afa og ömmu. Björgvin Bjarnason var tengdur fjölskyldu minni traustum böndum. Hann var mikill vinur foreldra minna og okkar systkinanna, maka okkar og barnanna og lét sér einkar kært um aldraða móður okkar. Fyrir þetta erum við þakklát og munum ætíð minnast hans er við heyrum góðs marins getið.

Sigurbjörg og Björgvin voru ákaflega samrýmd hjón, enda áttu þau svo margt sameiginlegt, börnin glæsileg og hæfileikarík. Veikindin urðu öllum mikið áfall. Hann hafði nokkra fótavist flesta daga, bar sig vel þótt sýnt væri að hverju dró. Ég veit að það var honum mikils virði og Sigurbjörgu og börnunum einnig, að hann gat verið heima til hinsta dags og notið umönnunar eiginkonu sinnar.

Vinum þeirra á Akranesi og annars staðar, sem léttu sporin í veikindunum og nú síðustu dagana, erum við afar þakklát. Við lok jarðvistar Björgvins Bjarnasonar eru það minningarnar sem eftir lifa og í þessu tilfelli eru þær slíkar að engan skugga ber á. Guð varðveiti Sigurbjörgu, börnin þeirra öll, bróðurinn, frændfólk og vini alla. Ég bið Guð að gefa honum frið, „en hinum líkn, er lifa". Blessuð sé minning hans.

Arni Guðmundsson
-------------------------------------------

Björgvin Bjarnason fyrrverandi bæjarfógeti á Akranesi er látinn. Leiðir okkar lágu saman hin síðari ár og vil ég rita fáein þakklætis- og kveðjuorð, nú þegar hann er lagður til hinstu hvílu. Er ég kom að Brunabótafélagi Íslands í júlí 1981 var Björgvin Bjarnason þar fyrir í stjórn félagsins. Mér er enn í fersku minni hversu vel Björgvin tók mér og hversu fljótt varð með okkur hið besta samstarf og hin dýpsta vinátta.

Ég bjó áð vináttu hans og hollráðum æ síðan, uns yfir lauk. í langri og strangri sjúkdómslegu sýndi Björgvin mikið æðruleysi, rólyndi og hugrekki. Sá þáttur mannkosta hans gleymist engum okkar, sem þá reyndum. Björgvin var maður íhugull og rökfastur. Hann fór hins vegar ekki fram með hávaða eða fyrirgangi og hann setti jafnan fram skoðanir sínar og vilja áreitnislaust, þótt aldrei leyndi sér málefnalegur þungi og festa.

Fáa menn hef ég hitt á lífsleiðinni, sem báru virðingu fyrir skoðunum annarra með jafn falslausum hætti og Björgvin Bjarnason og óþreytandi hlustaði hann á röksemdir og útskýringar annarra á hinum ýmsu hliðum málanna. Aldrei samt lét hann hrekja sig af leið. Alltaf vildi hann hafa það, sem sannara reyndist. Hann fletti hispurslaust öllum umbúðum burtu í leit að kjarna hvers máls og var einkar fundvís.

Hógværð hans, félagslyndi og greind greiddi mjög götu hans í samskiptum við aðra menn. Maður með þessa eiginleika hlaut að veljast tií trúnaðarstarfa og ábyrgðarstarfa í samfélaginu. Þegar breyting var gerð á lögunum um. Brunabótafélag Íslands árið 1955 og nýstofnað fulltrúaráð þess kaus í fyrsta skipti félaginu stjórn og varastjórn var Björgvin Bjarnason valinn í þann hóp.

Síðan eru 34 ár og í hvert skipti síðan var Björgvin endurkosinn í þennan hóp og um hríð var hann formaður stjórnar. Hann er raunar eini maðurinn, sem hefur verið í þessari forustusveit Brunabótafélagsins óslitið frá upphafi. Björgvin hafði mikinn áhuga á málefnum félagsins og sinnti þeim af kostgæfni og framsýni. Hann var vel að sér í sögu félagsins og aðdraganda að stofnun þess og taldi það kallað til þýðingarmikilla samfélagslegra hlutverka í öndverðu.

Fyrir árið 1955 sinnti Brunabótafélagið einvörðungu brunatryggingum en með lagabreytingunum á því ári fékk félagið lögheimildir til alhliða vátryggingarstarfsemi. Það var því í stjórnartíð Björgvins, að félagið sótti fram á öllum sviðum vátrygginga og starfrækti í ársíok 1988 allar greinar vátrygginga, sem tíðkaðar eru á Íslandi. Hann var mjög áhugasamur um stofnun BÍ Líftrygginga hf. árið 1985 og einnig um stofnun Vátryggingafélags Íslands hf. á þessu ári, enda stjórnarmaður í þeim félögum báðum til dánardægurs.

Ég hlýt því á þessari stundu að færa fram þakkir Brunabótafélags Íslands, stjórnar þess og fulltrúaráðs fyrir það fórnfúsa og farsæla starf, sem Björgvin Bjarnason vann í þágu félagsins á hinum langa stjórnarferli sínum. Ennfremur flyt ég þakkir til hans frá Vátryggingafélagi Íslands hf. Björgvin Bjarnason var hlýr og ljúfur persónuleiki og hrókur alls fagnaðar.

Hann var söngmaður mikill, íþróttagarpur, hafði vísnamergð á hraðbergi og kunni vel að segja sögur. Jafnframt var hann kurteis maður með afbrigðum og samúðarfullur, þegar það átti við, og lá ekki á liði sínu, ef hann gat leyst vanda einhvers. Það var unun að vera samferða slíkum manni, það var gott að vera í návist hans og finna hjartahlýjuna og gleðina, sem streymdi ævinlega frá honum.

Sár harmur er nú við fráfall Björgvins kveðinn að Sigurbjörgu konu hans, börnum þeirra og barnabörnum. Sigurbjörg stóð við hlið manns síns gegnum tíðina og sóttu þau styrk hvort í annað, en svo virtist sem þau væru ætíð nýtrúlofuð. Þó reyndi mest á Sigurbjörgu, þegar baráttan við hinn geigvænlega sjúkdóm var sem grimmilegust og báðum ljóst, að hún var vonlaus. Við sem stóðum hjá og fundum hvílík stoð hún var, undruðumst og dáðumst að styrk hennar.

Ég og Ragna kona mín sendum Sigurbjörgu, börnum hennar og barnabörnum hugheilar samúðarkveðjur.

Ingi R. Helgason
-----------------------------------------------

Kveðja til bekkjarbróður og vinar Fimmtán ára var ég þegar ég var fyrst sendur að heiman til vandalausra og þá í Menntaskólann á Akureyri. Þetta var snemma árs 1933. Svo vildi til að ég hafði aldrei setið í skóla áður, ekki einu sinni barnaskóla, og kunni því lítt að haga mér í þess háttar samfélagi.

Ég fékk að setjast sem óreglulegur nemandi í annan bekk, og þó að ég kæmi norður á miðjum vetri var mér holað niður í heimavistinni í þeirri vistarveru á háalofti Norðurvistanna, sem kölluð var „Baðstofa", enda undir súð á báða vegu, en þó sæmilega rúmgóð eftir því sem þá var talið, enda voru þarna hýstir 5-6 nemendur, kannski 7 þegar flest var. Þarna átti ég samastað þennan fyrsta hálfa vetur í skólanum.

Heimalningum, sem ég var, leið þarna vel, og herbergisfélagarnir urðu allir vinir mínir. Þrír þeirra urðu prestar: Sr. Sigurður Kristjánsson á Ísafirði, sr. Guðmundur Helgason í Neskaupstað, sem voru miklu elstir okkar, og sr. Erlendur Sigmundsson á Seyðisfirði, síðar biskupsritari, sem var á mínum aldri. Samt varð það líklega Björgvin Bjarnason sem helst varð sálusorgari minn þennan fyrsta vetur fjarri foreldrahúsum.

Hann varð mér brátt sem traustur og tryggur eldri bróðir. Aðrir sem þarna áttu skemmri vist síðari hluta þessa vetrar voru Þorsteinn frændi minn Halldórsson, síðar hárskeri hér syðra, og Oddur Sigurjónsson skólastjóri í Neskaupstað og í Kópavogi. Oddur var einnig talsvert eldri en við sem yngstir vorum í þessum hópi, en miseldri í skólum var þá miklu meira en nú gerist. Einhvern veginn tókst svo til, eins og áður var látið í skína, að nánust vinátta tókst með okkur Björgvin Bjarnasyni frá Siglufirði sem var einn þessara herbergisfélaga. Hann var tveimur árum eldri en ég, stórmyndarlegur maður og glæsilegur þá þegar og íþróttamaður. Ekkert af þessu var ég.

En samt tókst með okkur einlæg vinátta sem entist lengi. Þegar dvöl okkar í heimavistinni lauk, gerðumst við herbergisfélagar í leiguhúsnæði í nágrenni skólans, nánar til tekið í Hrafnagilsstræti 4 hjá Jóni Guðlaugssyni bæjargjaldkera á Akureyri og sparisjóðsstjóra og frú Maríu Árnadóttur, konu hans, en sonur þeirra var Árni Jónsson, sem var bekkjarbróðir okkar um skeið, síðar amtsbókavörður á Akureyri, bráðgáfaður maður, skáldmæltur og listhneigður, en heilsuveill og varð m.a. þess vegna ekki samferða okkur til stúdentsprófs.

Síðustu tvo vetur okkar Björgvins í Menntaskólanum á Akureyri deildum við með okkur tveimur litlum herbergjum í kjallaranum á Hrafnagilsstræti 4, höfðum annað fyrir svefnherbergi en hitt fyrir „stofu". Við vorum ólíkir um margt. Hann var manna samviskusamastur við lestur, íþróttaiðkanir og aðrar dyggðir góðra „skólaþegna", eins og Sigurður meistari kallaði okkur, en það var víst meira en hægt var að segja með sanni um mig. Samt bar aldrei skugga á vináttu okkar Björgvins, og var sambúð okkar þarna með öllu árekstralaus.

Get ég vart hugsað mér dagfarsprúðari mann en Björgvin Bjarnason, og það get ég vel játað nú á skilnaðarstundu, að um margt varð hann mér til fyrirmyndar, enda að öllu vel gerður, og vona ég að ég beri þess enn einhver merki. Það var ekki laust við að maður tæki eftir því undir lok skólavistar okkar á Akureyri að Björgvin væri farinn að draga sig í eftir Skagfirskar heimasætu, Sigurbjörgu Guðmundsdóttur, sem þarna var í Akureyrarskóla um þessar mundir. Það var svo sem ekkert einsdæmi að piltar og stúlkur drægjust hvort að öðru, en hjá þeim stóð þessi samdráttur lífið á enda. Með þeim var hið mesta jafnræði, og fram á síðustu ár vöktu þau hvarvetna athygli fyrir  glæsileik og fagra framkomu.

Sigurbjörg kveður nú lífsförunaut sinn eftir meira en 45 ára sambúð, ásamt þremur uppkomnum börnum þeirra. Eftir að skólavist okkar Björgvins lauk áttum við sjaldan samleið, bjuggum lengst af fjarri hvor öðrum, ég ýmist hér syðra eða erlendis, hann var bæjarstjóri á Sauðárkróki,' sýslumaður á Hólmavík og síðar á Ísafirði, loks bæjarfógeti á Akranesi. Það var helst að fundum bæri saman á stúdentsafmælum á margra ára fresti, nú síðast á 50 ára afmælinu 1987.

Þó má ég ekki gleyma því, að þeir bekkjarbræður mínir, Björgvin og Jón Eiríksson, fyrrum skattstjóri á Vesturlandi, gerðu mér báðir þann sóma að heimsækja mig, ásamt konum sínum, á sjötugsafmæli mínu sama haust. Það gerðu raunar fleiri bekkjarsystkin mín, en ekki munu önnur hafa verið lengra að komin. Kynni mín af Björgvin Bjarnasyni ungum voru á þá leið, að hann hefur verið mér kær alla tíð. Þá sjaldan fundum hefur borið saman hefur mér fundist sem ég væri að hitta kæran bróður eftir langan aðskilnað.

En þó hefur jafnan verið eins og ekkert hafi breyst sem máli skipti: Við skildum hvor annan eins og fyrr, hvort sem talað var í góðlátlegum stríðnistón, sem okkur var báðum nokkuð lagið, eða í fyllstu alvöru og trúnaði. Svipað mætti raunar segja um fleiri af bekkjarsystkinunum sem urðu stúdentar frá Menntaskólanum á Akureyri 1937. Þetta var eins og stór systkinahópur. Kæra Sigurbjörg! Um leið og ég þakka ykkur Björgvin ágætar og ógleymanlegar — en alltof fáar — samverustundir á liðnum áratugum, votta ég þér og þínum hjartanlega samúð okkar hjóna á þessari skilnaðarstundu og bið ykkur öllum Guðs blessunar á ókominni tíð.

Jón Þórarinsson