Hólmfríður Magnúsdóttir

Hólmfríður Magnúsdóttir - Ljósmynd Kristfinnur

mbl.is 1. júní 2016 | Minningargreinar 

Hólmfríður Magnúsdóttir fæddist á Ísafirði 26. janúar 1922. Hún lést á dvalarheimilinu Höfða á Akranesi 18. maí 2016.

Foreldrar hennar voru Magnús Vagnsson, f. 3.5. 1890, d. 12.2. 1951, og Valgerður Ólafsdóttir, f. 19.12. 1899, d. 5.3. 1978.

Systkini Hólmfríðar voru:

  • 1) Bragi Magnússon, f. 1917, d. 2001,
  • 2) Pétur Ólafur Magnússon, f. 1920, d. 1997,
  • 3) Sigríður Magnúsdóttir, f. 1925, lést nýfædd,
  • 4) Vigdís Valgerður Magnúsdóttir, f. 1927, d. 2015,
  • 5) Magnús Magnússon, f. 1930, d. 1946, og
  • 6) Guðrún Magnúsdúttir, f. 1937, d. 1990.

Hinn 11. júní 1949 giftist Hólmfríður Benedikt Sigurðssyni kennara, f. 14.4. 1918, d. 26.10. 2014.

Foreldrar hans voru Ólöf Vilhelmína Óladóttir, f. 17.10. 1892, d. 3.1. 1944, og Sigurður Ágúst Benediktsson, f. 23.8. 1880, d. 28.8. 1928.

Börn Hólmfríðar og Benedikts eru:

  • 1) Ólöf Benediktsdóttir, f. 4.2. 1947. Maki var: Ketill Larsen, þau skildu. Börn: a) Hólmfríður Þórunn, f. 1971. Maki: Ugo Morelli, f. 1964. Börn þeirra: Alma Sól, f. 1996,Benedikt Axel, f. 2002, Immanuel Ketill, f. 2004, Kristofer Tomas, f. 2007, Emil Þorlákur, f. 2012, og Agata Líf, f. 2014. b) Sólveig Dögg, f. 1974. Maki: Brynjar Á. Hilmarsson, f. 1970. Börn þeirra: Axel Enok, f. 2004, og Esther Ólöf, f. 2008. c) Axel, f. 4.4. 1980, d. 15.4. 1980. d) Ívar Helgi, f. 1981.

  • 2) Valgerður Edda Bebediktsdóttir, f. 12.10. 1948. Maki var: Jóhann Ágúst Sigurðsson, þau skildu. Börn: a) Gísli Heimir, f. 1967. Maki: Hanna M. Þórhallsdóttir, dóttir Gísla: Bríet Eva, f. 2000. b) Vala Dröfn, f. 1973. Maki: Gísli Þorsteinsson, f. 1971. Sonur: Þorsteinn, f. 2010. Sonur Völu: Jóhann Ágúst Ólafsson, f. 2001. c) Margrét Gyða, f. 1985.

  • 3) Eva Benediktsdóttir, f. 17.9. 1950. Maki: Baldur Sigurðsson, f. 1952. Börn: a) Brynja, f. 1976. Maki: Jón Guðni Ómarsson, f. 1976. Börn: Baldur Ómar, f. 2007, og Anna Margrét, f. 2009. b) Hólmfríður Anna, f. 1977. Maki: Freyr Eyjólfsson, f. 1973. Börn þeirra: Eyjólfur Flóki, f. 2009, og Eva, f. 2011. c) Sigurður, f. 1987.
  • 4) Magnús Vagn Benediktsson, f. 20.4. 1954. Fyrri kona hans var: 1) Guðrún Jóhannesdóttir, þau skildu. Börn þeirra: a) Benedikt, f. 1986. Maki: Eva M. Þórhallsdóttir, f. 1985. Barn: Brynja, f. 2009. b) Valdimar, f. 1988. c) Hólmfríður, f. 1989. Sonur Guðrúnar: Jóhannes Helgason, f. 1972. Maki: Sigríður H. Gunnarsdóttir. Seinni kona hans er: 2) Elín Vigdís Ólafsdóttir, f. 1958.
  • 5) Sigurður Benediktsson, f. 1.12. 1961.

Hólmfríður flutti 12 ára gömul til Siglufjarðar með fjölskyldu sinni, þar sem hún bjó þar til þau hjónin fluttu til Akraness árið 1990. Hún lauk námi í Verslunarskóla Íslands 1942, vann í útibúi Útvegsbanka Íslands á Siglufirði 1942-1948, við húsmóðurstörf, barnauppeldi og síldarsöltun 1948-1965 og á skrifstofu Síldarverksmiðju ríkisins á Siglufirði 1965-1990.

Útför Hólmfríðar verður gerð frá Akraneskirkju í dag, 1. júní 2016, og hefst klukkan 14.

Löngu lífi er lokið. Móðir mín kvaddi þennan heim 18. maí sl., 94 ára að aldri. Mamma er sú síðasta til að kveðja af glaðværum systkinahópi sem átti heima í „Íslandsfélagshúsinu“ á Siglufirði fyrir miðja síðustu öld. Upp í hugann koma minningar um fólk og um horfinn heim.

Hún gekk í barnaskóla í Reykjavík, á Akureyri og Siglufirði; í skóla var hún látin flýta sér um bekk til að aðstoða Pétur bróður sinn sem þurfti mikla hjálp í skólanum. Varla þætti það boðlegt fyrir litlar systur núna en þótti sjálfsagt þá og hún gerði það með glöðu geði. Ásamt Braga eldri bróður stóð hún í ströngu við að verja hann fyrir stríðni og einelti. Hún sagði gjarnan um fólk seinna: „Hann var góður við Pétur“ eða „hann var vondur við Pétur“, það var nóg umsögn af hennar hálfu.

Hún hafði ríka réttlætiskennd og sveið þegar karlar sem unnu við hlið hennar í Útvegsbankanum fengu hærra kaup en hún, sem hafði kennt þeim vinnubrögðin. Hún gekk fyrir bankastjóra Útvegsbankans í Reykjavík þegar ekki var hlustað á hana á Siglufirði, og þá sagði hann þau orð sem hún gleymdi aldrei: „Þér verðið að sætta yður við það, Hólmfríður, að þér eruð kona.“ Hún var vissulega glöð yfir að vera kona, en hún var ekki ánægð með það óréttlæti sem konur voru og eru beittar enn þann dag í dag.

Hún gifti sig og stofnaði heimili, þau pabbi byggðu hús ásamt vinum sínum, börn komu eitt af öðru, en sorgin kvaddi einnig dyra, því hún missti á þeim sömu árum bróður sinn, föður og ömmu. Mikið var talað um þau þegar við systkinin vorum að alast upp og við skynjuðum djúpan söknuð. En lífið gekk sinn gang, börnin urðu fleiri og húsið öðlaðist eigið líf þar sem börn þess ólust upp líkt og öll væru systkini og aldrei bar skugga á vinskap frumbýlinganna.

Mamma sinnti húsmóðurstörfunum af alúð, saumaði og prjónaði allan fatnað á börnin og allt lék í höndum hennar. Á vorin voru settar niður kartöflur, á haustin farið í berjamó og saftað, sultað og tekið slátur, en á sumrin kallaði síldin. Tími gafst inn á milli til að heimsækja ömmu og Gunnu systur, að ógleymdum vinkonunum.

Hún var talnaglögg og hafði gaman af að æfa okkur í hugarreikningi, en hafði einnig gaman af tungumálum og hafði lært eitthvað í spænsku. Síldarvinnan var eina „útivinnan“ sem mamma stundaði á þessum árum, þar til hún réðst til Síldarverksmiðju ríkisins, fyrst sem ritari en síðar við útreikninga á vinnulaunum.

Þegar mamma fór á eftirlaun fluttust þau til Akraness, þar sem þau áttu góðan tíma. Hún hafði næmt auga og gaman af fallegum hlutum og blómstraði í handavinnu meðan pabbi sat yfir söguritun og ættfræði. Þegar sjónin dapraðist hvarf margt annað og smám saman fór heilsan að gefa sig. Þau bjuggu heima með hjálp heimaþjónustu fram yfir nírætt og hún naut stuðnings frá pabba meðan hann hafði krafta til.

Fyrir þremur árum fluttu þau á dvalar- og hjúkrunarheimilið Höfða. Þar fann hún til öryggis, hjálpin sem hún þurfti var alltaf veitt með bros á vör og verður seint fullþakkað því frábæra starfsfólki sem þar er.

Eva Benediktsdóttir.
--------------------------------------------------

Hólmfríður Magnúsdóttir

Mannkostir eru gjarnan raktir til ætternis, uppeldis og lífsreynslu. Hólmfríður átti ættir að rekja til hörkuduglegs fólks frá Hornströndum og Ísafjarðardjúpi. Amma hennar, Tormóna Ebenesardóttir, sem missti mann sinn ung lét einskis ófreistað til að koma syni sínum til manns við ákaflega erfiðar aðstæður. Hún var einnig meðal fyrstu kvenna til að stofna til verkfalls á Ísafirði.

Þar eð verkfallið dróst á langinn fór hún að vinna við að mylja grjót sem hún svo seldi. Magnús Vagnsson sonur Tormónu og faðir Hólmfríðar var lengi vel sjómaður og skipstjóri sem sigldi víða um höf. Fjölskylda hans bjó fyrst á Ísafirði, en fluttist til Siglufjarðar 1934, en þá var Hólmfríður 12 ára. Magnús gerðist síðar síldarmatsstjóri á Siglufirði. Hann tók meðal annars saman „Handbók síldarverkunarmanna“ árið 1939.

Fríða eins og Hólmfríður var jafnan kölluð giftist Benedikt Sigurðssyni, kennara, baráttumanni verkalýðsins og fræðimanni árið 1949. Erfið lífsbarátta og hagur þeirra sem minna máttu sín voru Fríðu og Benedikt ávallt ofarlega í huga. Það má því með sanni segja að það hafi verið jöfnuður með þeim hjónum.

Ég kynntist Benedikt fyrst sem kennara í Barnaskólanum á Siglufirði, en Fríðu árið 1965, þegar hún gerðist ritari föður míns, Sigurðar Jónssonar framkvæmdastjóra Síldarverksmiðja ríkisins. Pabbi hafði miklar mætur á Fríðu, enda var hún með svipaða menntun og hann úr Verslunarskólanum, sjálfstæð, talnaglögg og samviskusöm.

Ég átti þess síðar kost að kynnast Fríðu og Benedikt betur sem tengdasonur, þá kvæntur Valgerði Eddu. Gísli elsta barn okkar Eddu dvaldist oft á tíðum hjá afa sínum og ömmu á Siglufirði.

Dætur okkar Vala og Margrét nutu einnig ástúðar og umhyggju ömmu sinnar og afa.

Fríða var einstaklega barngóð og ljúf kona. Hún var vel greind hugsjónamanneskja, en hlédræg og lítið fyrir það að vera í sviðsljósinu. Benedikt var aftur á móti í forystusveit Alþýðubandalagsins á Siglufirði. Fríða stóð ætíð þétt við hlið hans í baráttunni fyrir bættum hag verkafólks. Oft var heitt í kolunum á þeim vettvangi á Siglufirði sem var þungamiðja verkalýðsbaráttunnar á síldarárunum enda gat síldveiði og síldarverkun skipt sköpum fyrir þjóðarhaginn.

Hólmfríður er nú látin í góðri elli. Við samtímafólkið minnumst hennar með hlýhug og virðingu. Ég sendi börnum hennar og Benedikts, Ólu, Eddu, Evu, Magnúsi, Sigurði og fjölskyldum þeirra, hugheilar samúðarkveðjur.

Jóhann Ágúst Sigurðsson.
----------------------------------------------------

Nú er löng ævi ömmu Fríðu á enda. Þó að við syrgjum hana á þessari stundu getum við systkinin ekki annað en fyllst þakklæti að hafa fengið að njóta góðmennsku hennar og hlýju eins lengi og raun bar vitni.

Amma var merkileg kona að mörgu leyti. Hún var ein af fáum samtímakonum sínum sem útskrifaðist með verslunarpróf, á tímum þar sem fáar konur gengu menntaveginn.

Auk þess að sinna heimili, eiginmanni og fimm börnum vann hún einnig sem ritari afa okkar í föðurættina Sigurðar Jónssonar hjá Síldarverksmiðjum ríkisins á Siglufirði og bar hann ávallt mikla virðingu fyrir henni.

Amma Fríða var ekki bara dugleg til vinnu, heldur einnig afbragðs húsmóðir. Hún var afar lagin handverkskona og voru hannyrðir hennar helsta áhugamál.

Áður en sjónin fór að versna prjónaði hún mikið, heklaði og föndraði. Það eru ófá listaverkin sem við í fjölskyldunni búum yfir eftir ömmu Fríðu. Hún sinnti líka okkur barnabörnunum af mikilli alúð.

Þegar þau hjónin bjuggu á Siglufirði vorum við tvö eldri systkinin oft lengri tíma hjá ömmu og afa á sumrin eða þegar foreldrar okkar voru við nám. Það var ævintýri líkast að dvelja hjá ömmu og afa á Sigló. Oft voru fleiri barnabörn með í för og gekk á ýmsu. En amma Fríða tók öllu með ró og elskulegheitum. Aldrei heyrðum við hana reiðast eða skammast – hún var alltaf góðmennskan uppmáluð.

Amma Fríða og afi Benedikt voru einstaklega samrýmd hjón og voru svo lánsöm að lifa bæði fram yfir nírætt. Þegar ellin færðist yfir fór sjón og heyrn að bila hjá þeim hjónum eins og gengur og gerist. Þá var gott að eiga hvort annað að – amma var eyrun hans afa og afi var augun hennar.

Þegar afi Benedikt féll frá haustið 2014 var það þungbært fyrir ömmu Fríðu. Það er gott að hugsa til þess að nú skuli hún vera komin til Benedikts síns, systkina og foreldra. Hvíl í friði elsku amma.

Gísli H. Jóhannsson, Vala D. Jóhannsdóttir, Margrét G. Jóhannsdóttir.
------------------------------------------------------------------------------

Mér féll sú blessun í skaut að fá að búa á heimili ömmu og afa allt þetta ár með alla fjölskylduna á Akranesi. Á heimili þeirra fann ég svo sterkt fyrir nálægð þeirra og fannst eins og afi og amma tækju mér opnum örmum og væru að bjóða mig velkomna heim eftir 18 ára búsetu erlendis.

Amma mín og nafna dvaldi orðið á Höfða í umsjá frábærs starfsfólks. Amma var alltaf jafn glöð og hissa að sjá mig koma, alla leið frá Ítalíu, en hún hafði mjög lítið skammtímaminni eins og orðið var. Það urðu því fagnaðarfundir í hvert einasta skipti sem ég kom í heimsókn. Sem var oft en ég hugsaði stundum hvað það væri skrítið að komast ekki oftar til ömmu sem samt var handan við hornið. Hvernig við erum á hlaupum alla daga að gera hluti sem okkur þykja mikilvægir en hafa svo enga merkingu lengur þegar komið er á ömmualdur.

Ég mat þessar friðsælu stundir mikils í félagsskap við ömmu þar sem hún sagði mér ýmislegt úr æsku sinni og ég sagði henni frá börnunum og því sem við vorum að sýsla. Ég valdi oft að fara ein þó að ömmu þætti ekkert skemmtilegra en að hafa börn í heimsókn.

Við töluðum líka um Guð en hún sagðist ekki vera trúuð, jú, að hún tryði nú á einhvern allsherjar Guð sem yfir öllu væri en að hann væri nú ekki mikið að skipta sér af henni. Ég svaraði að það gerði ekkert til því „hann trúir á þig“. Þá hló amma.

„Sæl vinkona,“ sagði hún stundum þegar ég kom og þegar ég spurði hvað væri að frétta hikaði hún og sagði svo: „Ekkert“ og trúði mér fyrir því að hún myndi bara ekkert né sæi lengur.

Samt var alltaf stutt í hláturinn upp á síðkastið, að taka lagið og grínast og hefur minnisleysið hjálpað til að láta ekki veikindi og lát afa draga úr lífsgleðinni. Þegar ég fór þakkaði hún alltaf innilega fyrir heimsóknina.

Minningar um ömmu eru mikið tengdar Siglufirði og sumrunum sem við frænkur áttum þar hjá afa og ömmu á Suðurgötunni. Í minningunni er alltaf sól og gott að borða. Og eftirmatur, alltaf! Allt lék í höndunum á henni og dýrmætt er prjónlesið, saumurinn og hlutirnir sem eftir hana liggja, svo vandað og vel gert.

Það var heldur enginn fullkominn afmælisdagur nema eftir að amma og afi höfðu hringt frá Siglufirði til að óska til hamingju.

Það er varla hægt að tala um ömmu án afa eða afa án ömmu. Hún fylgir hún honum nú aðeins einu og hálfu ári frá láti afa. Amma átti gott og langt líf og var tilbúin að fara núna. Hún skilur eftir sig fjölda afkomenda. Og það var það sem afi sagði við mig þegar ég kvaddi hann í síðasta sinn, „börnin eru það dýrmætasta sem við skiljum eftir okkur“.

Á öðrum í hvítasunnu sat ég hjá ömmu sem leið ekki vel en tók samt undir með mér þegar ég söng fyrir hana.

Þegar ég vaknaði daginn eftir að hún dó hljómaði hluti hvítasunnusálms í huganum þegar ég hugsaði um hana og því læt ég hann fylgja hér.

  • Ef finnur þú blástur af himnum,
  • andvara sem hurðirnar skekur.
  • Hlusta þú: það er rödd sem kallar,
  • það er boð um að halda af stað.

  • Það er eldur sem fæðist
  • í þeim sem kann að bíða,
  • í þeim sem kann að næra
  • vonir um ást.

Hólmfríður Þórunn Larsen.
------------------------------------------------------------------------------

Mbl.is . júní 2016 | Minningargreinar | 944 orð | 1 mynd

Hólmfríður Magnúsdóttir fæddist 26. janúar 1922. Hún lést 18. maí 2016.

Útför Hólmfríðar var gerð frá Akraneskirkju 1. júní 2016.

Mig langar til þess að minnast Fríðu ömmu minnar og nöfnu. Ég man það vel þegar ég var krakki og kvartaði eitt sinn við mömmu að ég héti þessu langa og asnalega nafni, Hólmfríður, en allar stelpurnar í bekknum mínum hétu tveimur flottum stuttum nöfnum. Mamma sagði þá að ég héti í höfuðið á Fríðu ömmu og að hún væri stolt af því að eiga mig sem alnöfnu og bað mig að hugsa mig um áður en ég ákvæði að breyta um nafn eða bæta við nafnið mitt. Upp frá því kvartaði ég aldrei yfir nafninu mínu, og ber það stolt í dag.

Frá því ég man eftir mér bjuggu amma og afi á Höfðabraut 7 og ég var ekki há í loftinu þegar ég fór að venja komur mínar þangað, jafnvel án þess að láta foreldrana vita af því. Amma var einstaklega barngóð og í mínum fjölmörgu heimsóknum fékk ég alltaf að vera þátttakandi í því sem hún var að gera. Hjá henni lærði ég að baka pönnsur og vöfflur, svo fékk maður stundum Ís-Kóla eða Sunquick að drekka með.

Amma kenndi mér líka að prjóna rétthent þegar ég gat ekki lært að prjóna örvhent í skólanum. Hjá henni lærði ég líka perlusaum, en hún var einstaklega lunkin við hann í eldriborgaraföndrinu. Fríða amma var líka alltaf dugleg að siða mann til og henni þótti mikilvægt að maður væri kurteis, tileinkaði sér góða siði og talaði rétta og góða íslensku. Seinast í fyrra var ég í heimsókn hjá henni og þá leiðrétti hún mig þegar ég sagði „redda“ og sagði að það væri fínt íslenskt orð sem ég ætti að nota í staðinn: „bjarga.“ Mér fannst þetta atvik merkilegt því þegar þarna var komið var minni hennar farið að bila mikið.

Fríða amma var stór hluti af mínu lífi og hún missti ekki af neinum viðburði í lífi okkar systkinanna. Hún og afi mættu á alla skólaviðburði, í öll afmæli og svo komu þau iðulega til okkar á jólunum. Þegar systkini manns áttu afmæli var stundum erfitt að vera ekki í sviðsljósinu. Fríða amma vissi alveg hvernig okkur leið og ég man að hún gaf þeim tveimur sem ekki áttu afmæli alltaf smávegis „öfundsýkisgjöf“ líka, bara frá sér, þegar hún mætti í veisluna.

Amma fræddi mig oft um gamla tíma og mér minnisstæðastir eru hlutir sem í dag myndu alls ekki tíðkast. Til að mynda var amma færð aftur um bekk í grunnskóla til þess að fylgja bróður sínum, sem var færður aftur um þrjá bekki. Þá voru ekki til sérdeildir í skólum. Amma vann sem ung kona sem gjaldkeri í Útvegsbankanum á Siglufirði.

Hún sagði mér oftar en einu sinni frá því þegar hún ætlaði að biðja um launahækkun, en hún fór á fund sjálfs bankastjórans í Reykjavík og bað um sömu laun og karlarnir sem voru að vinna með henni. Bankastjórinn sagði að það væri ekki hægt því: „Þér eruð kona.“ Hún hætti að vinna í bankanum eftir þetta. Ef amma hefði fæðst svona 30 árum síðar hefði hún orðið flottur endurskoðandi, en henni leiddist að vera húsmóðir og fór út á vinnumarkaðinn um leið og tækifæri gafst.

Amma hefur ávallt verið mér góð fyrirmynd og finnst mér erfitt að horfast í augu við það að leiðir okkar hafi nú skilið. Hennar verður sárt saknað.

Hólmfríður Magnúsdóttir.
------------------------------------------------------

Ef orðinu amma er flett upp í orðabók þá gæti þar verið mynd af Fríðu ömmu. Gæsku og góðsemi hennar voru engin takmörk sett, og hlýrra og innilegra faðmlag var ekki hægt að hugsa sér. Þegar amma knúsaði mann þá leið manni eins og enginn skipti hana meira máli. Þrátt fyrir að ættboginn hafi verið orðinn ansi stór, þá hélt maður jafnvel að hún héldi sérstaklega upp á mann af því faðmlagið var þannig og umhyggjan var slík.

En málið var bara að þetta var hennar eiginleiki, þetta var amma, hún var bara endalaust góð og okkur barnabörnunum hefur örugglega öllum liðið svona. Hún gaf sig nefnilega að hverjum og einum af hug og hjarta. Í seinni tíð, þegar hún hafði misst sjónina, þá var samt einhvern veginn eins og hún sæi hið innsta í fólki og þannig gat hún dregið fram bros og gleði í hverri manneskju.

Það var svo auðvelt að grínast með ömmu, hún var svo uppfull af húmor og gleði sem smitaði út frá sér. Hún hafði einstakt lag á að skjóta inn fyndnum athugasemdum og hafði þann góða eiginleika að geta gert gott grín að sjálfri sér. Þess vegna var alltaf svo gaman að heimsækja ömmu og afa á Skagann þar sem undantekningarlaust var hlegið mikið. Amma skaut inn bröndurum á meðan afi talaði um allt milli himins og jarðar. Svo var hellt upp á og dregnar fram kökur og haldið áfram að spjalla.

Æskuminningar frá sumrum á Siglufirði einkennast líka af gleðinni og hlýjunni hennar ömmu – ásamt slatta af ristuðu brauði, sund- og bókasafnsferðum, berjamó og makkarónusúpu. Amma og afi héldu krakkaskaranum gangandi, alltaf samhent og leyfðu okkur krökkunum að komast upp með mátulega mikið. Amma leyfði okkur stundum að prjóna og hekla með sér og algjört spari var þegar við fengum að leika með prjónavélina góðu. Handavinnan var aldrei langt undan og hún var ótrúlega listræn, sem óteljandi falleg verk eftir hana bera vitni um.

Nú er elsku amma komin til Benedikts afa. Þau höfðu fylgst að í 70 ár áður en afi lést fyrir einu og hálfu ári. Nú eru þau aftur sameinuð þar sem afi mun taka á móti henni með útbreiddan faðm.

Vertu sæl elsku amma.

Hólmfríður Anna Baldursdóttir, Brynja Baldursdóttir og Sigurður Baldursson.