Jakob Einarsson bólstrari

Jakob Einarsson bólstrari - Ljósmyd Kristfinnur

Morgunblaðið - 16. júní 1979 -  Minningarorð 

Jakob Einarsson bólstrari,  f. 25 júlí 1894 d. 4 júní 1976 - (Kobbi dývana)

Um nokkurt skeið hefur minn tryggi og góði vinur, Jakob Einarsson húsgagnabólstrari, sem nú er til moldar borinn, átt við mikla vanheilsu að stríða.

Jakob fæddist á Finnastöðum í Axarfirði 1894 og voru foreldrar hans Einar Þorvaldsson og Sólveig Jónsdóttir. Örlögin höguðu því á þann veg að Jakob ólst upp hjá fósturforeldrum, þeim Jónasi Jónssyni, er dó meðan Jakob var enn barn að aldri og Hólmfríði Einarsdóttur frá Ystuvík á Svalbarðsströnd.

Þau hjón áttu mörg börn, en tvö þeirra, þau Margrét og Jóhannes, áttu ásamt Hólmfríði, eftir að verða fósturbróður sínum til mikillar hjálpar síðar á lífsleiðinni. Mikill og gagnkvæmur kærleikur tókst á milli fóstursonarins unga og fósturmóðurinnar og reyndist Hólmfríður drengnum hin ástríkásta móðir meðan hún lifði.

Um fermingaraldur fór Jakob til sjós og var bæði á hákarla- og fiskiskipum. í baráttunni við hin óblíðu náttúruöfl stæltist drengurinn að andlegu og líkamlegu atgervi. Sautján ára var Jakob í Laufási og það var mikil stund í lífi hans þegar hann fékk að fara til Akureyrar. Þar hitti hann fósturbróður sinn, Jóhannes, sem vissi að Jakob var góðum íþróttum búinn.

Hvatti hann fósturbróður sinn til þess að taka þátt í 17. júní hátíðarhöldum, sem þá voru haldin í bænum, en eins og víða tíðkast enn í dag þreyta ungmenni kappleiki á hátíðarhöldum sem þessum. I fyrstu var Jakob tregur til, en lét þó til leiðast. Er skemmst frá því að segja að hann vann til tvennra verðlauna, voru það tvær myndir af Jóni Sigurðssyni, en á aðra var ritað: „Fyrstu verðlaun fyrir langstökk" og hina: „Fyrstu verðlaun fyrir hlaup".

Þegar kom að því að keppt skyldi í hástökki spurði einhver Jakob að því hvað hann gæti stokkið hátt: „Svona hæð mína," svaraði hann hógvær. Það fékkst enginn til að keppa á móti honum. Um þetta og margt fleira vissi ég ekki fyrr en minn góði vinur og félagi var allur, því Jakob var manna ólíklegastur til þess að tala um sjálfan sig. En það hefi ég fyrir satt að fimmtugur stökk hann jafnfætis upp á eldhúsborð og hann var ekki að guma þegar hann sagðist stökkva hæð sína.

Jakob var prýðisgóður hagyrðingur þótt hann færi ekki hátt með það og hann bar gott skynbragð á. góðan kveðskap. Jakob var einn af stofnendum Vélstjórafélags Akureyrar svo og Karlakórs Akureyrar, enda söngmaður góður.

Árið 1922 giftist Jakob eftirlifandi konu sinni, Þórunni Elísabetu Sveinsdóttur frá Þingeyrum við Dýrafjörð. Á því sama ári bjargaðist hann ásamt þrem félögum sínum, af þilskipinu Talisman, eftir miklar mannraunir. Þessi hörmulegi atburður hefur verið skráður m.a. í Öldinni okkar, svo ég mun ekki rifja hann upp frekar hér, en Jakob og félagar hans þrír þóttu sýna fádæma hreysti, er þeir brutust til byggða í aftakaveðri gegn stórhríðarstormi.

Heilt ár eftir þennan atburð var Jakob rúmliggjandi og þungt haldinn af liðagigt. En með alúð og óeigingjarnri fornfýsi konu sinnar og þess æðruleysis, sem ávallt prýddi Jakob, náði hann heilsu á ný þótt aldrei yrði hann jafn góður.

Þau hjón eiga þrjú börn og eitt fósturbarn.

  • Yngvi Brynjar er rannsóknarlögreglumaður á Keflavíkurflugvelli, hann er búsettur í Keflavík, hans kona er Ragnheiður Elín Jónsdóttir.

  • Sveinn Hermann, húsasmíðameistari er búsettur í Ytri-Njarðvík, hans kona er Gréta Jónsdóttir.

  • Hólmfríður Sigurrós er gift Þorsteini Jónssyni framkvæmdastjóra og búa þau í Reykjavík
    .
  • Þórdís Jónína Baldvinsdóttir er gift Einari Kjartanssyni fyrrverandi skipstjóra og eru þau búsett á Akranesi.


Þau Þórunn og Jakob voru að vonum stolt yfir stórum hópi barna og barnabarna, tuttugu og tveim talsins, og þær voru margar gleðistundirnar þegar öll fjölskyldan var saman komin á góðri stundu. Þá heyrði maður oft talað um elsku afa og ömmu, eða langafa og langömmu, enda ljúfmennska þeirra hjóna vel til þess fallin að laða fram það besta í hverri sál. Jakob missti allt sitt í sjóslysinu og lá rúmfastur, sem fyrr segir, sitt fyrsta hjúskaparár.

Þá voru engar Almannatryggingar til þess að bæta tjónið, þau hjónin urðu að bera skaðann og byrja búskapinn með tvær hendur tómar. Þegar Jakob komst síðar á fætur á ný, fluttust þau til Akureyrar. Þar byrjaði hann að vinna að iðngrein sinni, húsgagnabólstrun, í félagi við Friðrik Kristjánsson, en kaupir síðar hluta Friðriks og byrjar með eigið verkstæði. Lítill var lagerinn í fyrstu, en með dugnaði og eljusemi vex fyrirtækið, Jakob tekur til sín lærling, Jón Hall Sigurbjörnsson og gerir hann síðar að meðeiganda sínum, þegar hann er fullnuma.

Annan lærling hafði hann einnig og hét sá Karl Einarsson. Jakob var um tíma í iðnráði Akureyrar. Þess má geta hér til gamans, að áður en Jakob lærði sem húsgangabólstrari, vann hann um nokkurt skeið sem söðlasmiður á Akureyri. Næst flytja þau hjón til Hafnarfjarðar ásamt börnum sínum, þar söng Jakob með karlakórnum Þröstum. Með ósérhlífni og dugnaði eignast þau lítið hús, en það voru krepputímar, fljótlega var enga vinnu að fá og húsið er selt ofan af þeim og börnunum. Enn standa þau uppi eignalaus, en kjarkurinn er óbilandi.

Nú flytjast þau með alla fjölskylduna til Siglufjarðar. Jakob fær vinnu á verkstæði Jóhanns Stefánssonar og Þórunn á síldarplani. Þannig tekst þeim, með því að leggja nótt við dag, að eignast fallegt einbýlishús. En allt er forgengilegt hér á jörðinni. síldin hvarf af miðunum og þessi mikli útvegsbær, Siglufjörður, leggst í dvala. Lengi er beðið og vonað, en síldin kemur ekki aftur og enga vinnu er að fá, húseignir verða verðlausar.

Þetta er hörð lífsreynsla, en þau hjón eru ekki á því að gefast upp, mótlætið efldi þau að þroska og manngæsku. í Keflavík fengu þau atvinnu, Jakob á flugvellinum og Þórunn við ýmiskonar störf. í Keflavík réðust þau í að byggja í félagi við annan og áttu þau það húsnæði allt þar til þau fluttust til Reykjavíkur í húseign sína að Hátúni 8.

Jakob fékk á ný vinnu við iðn sína hjá trésmiðjunni Víði og vann þar meðan honum entist heilsa til. Margra ára kynni mín af Jakobi sannfærðu mig um að hann væri gull af manni. Tryggari vini en þau hjón hefi ég ekki átt og tel það mikla gæfu að hafa fengið að vera þeim sem sonur allt frá því ég kynntist þeim í Keflavík. En þar lék ég ásamt Þórunni með leikfélaginu Stakki í Keflavík og þar byrjuðu kynni mín af þeim hjónum. Nú er Þórunn félagi í Félagi íslenskra leikara.

Við Jakob tefldum um dagana fleiri skákir en tölu verði á komið og með ljúfmennsku sinni og drengilegum íþróttaanda kenndi hann mér margt um skáklistina. Aldrei náði ég þó með tærnar þar sem hann hafði hælana, enda var Jakob maður stálminnugur og var á Akureyrardögum sínum talinn mjög efnilegur skákmaður, m.a. tók hann þátt í símaskák milli Reykjavíkur og Akureyrar og voru þær skákir tefldar á næturnar.

Ljúfmennska Jakobs og Þórunnar í garð minnar fjölskyldu verður aldrei fullþökkuð. Vottum við eftirlifandi konu hans, börnum hans og barnabörnum innilegustu samúð okkar. Mér finnst viðeigandi að ljúka þessum fátæklegu orðum með vísukorni, sem Símon Dalaskáld kastaði fram, er hann sá Jakob, þá þriggja ára hnokka, skokka um baðstofupallinn:

  • Skjótur gerir skokka
  • hér um pallinn,
  • Jakob Einars blíður bur,
  • bitrum meinum frásneyddur.

Kristján Jónsson.

  • Hólmfríður Jakobsdóttir - Þórunn Sveinsdóttir - Jakob Einarsson og Þórdís Baldvinsdóttir (fósturdóttir ? Sveinn Jakobsson og Ingvi Brynjar Jakobsson.